Plaquenil

Το Plaquenil περιέχει θειική υδροξυχλωροκίνη, γνωστή στα αγγλικά ως hydroxychloroquine sulfate. Η θειική μορφή μετατρέπεται στον οργανισμό σε υδροξυχλωροκίνη, τη δραστική ουσία που ευθύνεται για την ανθελονοσιακή και ανοσοτροποποιητική δράση.

Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών και την εξατομικευμένη ιατρική συνταγή. Το φάρμακο λαμβάνεται από το στόμα και η υδροξυχλωροκίνη ανήκει στις αμινοκινολίνες, χρησιμοποιούμενη τόσο σε λοιμώδη νοσήματα, όπως η ελονοσία, όσο και σε χρόνια αυτοάνοσα νοσήματα.

Η υδροξυχλωροκίνη δεν είναι αντικαταθλιπτικό, αγχολυτικό ή υπνωτικό. Η φαρμακολογική της δράση αφορά το παράσιτο της ελονοσίας και την υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος.

Το Plaquenil περιέχει ως δραστική ουσία θειική υδροξυχλωροκίνη. Η φαρμακευτική μορφή είναι επικαλυμμένο δισκίο για από του στόματος χρήση.

Η φαρμακευτική σύνθεση των επικαλυμμένων δισκίων περιλαμβάνει έκδοχα όπως:

• μονοϋδρική λακτόζη,
• ποβιδόνη,
• άμυλο αραβοσίτου,
• στεατικό μαγνήσιο,
• υπρομελλόζη στο υμένιο επικάλυψης,
• συστατικά επικάλυψης OPADRY 0Y-L-28900.

Η μονοϋδρική λακτόζη έχει σημασία για άτομα με σπάνια κληρονομική δυσανεξία στη γαλακτόζη, ανεπάρκεια λακτάσης ή δυσαπορρόφηση γλυκόζης-γαλακτόζης. Η παρουσία εκδόχου δεν σημαίνει ότι προκαλεί πρόβλημα σε όλους τους ανθρώπους με ήπια δυσανεξία στη λακτόζη, αλλά το θέμα χρειάζεται εξατομίκευση.

Η δόση εξαρτάται από την ένδειξη, το σωματικό βάρος, τη νεφρική λειτουργία, την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου για ανεπιθύμητες ενέργειες. Ο γιατρός καθορίζει το σχήμα και τη διάρκεια.

Στα συνήθη θεραπευτικά σχήματα:

• για ρευματοειδή αρθρίτιδα ή λύκο, η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών και τις οδηγίες του γιατρού,
• για προφύλαξη από ελονοσία, χρησιμοποιείται συνήθως εβδομαδιαίο σχήμα σε ενήλικες, με έναρξη πριν από την έκθεση και συνέχιση μετά την αποχώρηση από την περιοχή κινδύνου,
• για θεραπεία ελονοσίας, χορηγούνται μεγαλύτερες αρχικές ποσότητες και επαναληπτικές δόσεις σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, σύμφωνα με το είδος του παρασίτου και τις οδηγίες λοιμωξιολόγου.

Οι δόσεις για ελονοσία δεν πρέπει να μεταφέρονται αυθαίρετα σε θεραπεία λύκου ή ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Η διάρκεια μπορεί να είναι σύντομη στην ελονοσία και πολυετής στα αυτοάνοσα νοσήματα.

Αν ξεχάσετε μια δόση, πάρτε την όταν το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη προγραμματισμένη δόση. Μην διπλασιάζετε την ποσότητα για να αναπληρώσετε την παράλειψη.

Η δόση πρέπει να επανεκτιμάται όταν μεταβάλλεται σημαντικά το βάρος, όταν εμφανίζεται νεφρική δυσλειτουργία ή όταν προστίθενται φάρμακα που επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό. Οι σύγχρονες συστάσεις για τη μακροχρόνια χρήση δίνουν έμφαση στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση και στον υπολογισμό με βάση το πραγματικό σωματικό βάρος ^[2].

Το δισκίο καταπίνεται με νερό. Η λήψη μαζί με γεύμα ή γάλα μπορεί να μειώσει τη ναυτία και την ενόχληση στο στομάχι. Μην το συνθλίβετε ή το μασάτε χωρίς συγκεκριμένη οδηγία, επειδή η φαρμακευτική μορφή έχει σχεδιαστεί για κατάποση.

Στην ελονοσία, η υδροξυχλωροκίνη συγκεντρώνεται μέσα στα μολυσμένα ερυθρά αιμοσφαίρια και παρεμβαίνει στη διαχείριση της αιμοσφαιρίνης από το παράσιτο. Η δράση αυτή μπορεί να εμποδίσει την επιβίωση ευαίσθητων στελεχών του Plasmodium.

Στα αυτοάνοσα νοσήματα, η ουσία επηρεάζει την οξεοβασική λειτουργία ορισμένων ενδοκυττάριων διαμερισμάτων και τροποποιεί την παρουσίαση αντιγόνων. Με απλά λόγια, μειώνει ορισμένα σήματα που ενισχύουν την παθολογική ανοσολογική αντίδραση.

Η υδροξυχλωροκίνη δεν καταστέλλει ολόκληρο το ανοσοποιητικό σύστημα με τον ίδιο τρόπο όπως ισχυρότερα ανοσοκατασταλτικά. Η δράση της είναι πιο σταδιακή, γεγονός που εξηγεί την καθυστερημένη κλινική βελτίωση. Η ευρωπαϊκή φαρμακευτική τεκμηρίωση περιγράφει τις ενδείξεις, τις προειδοποιήσεις και την ανάγκη οφθαλμολογικής παρακολούθησης σε παρατεταμένη χρήση ^[1].

Το Plaquenil χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες θεραπευτικές καταστάσεις:

• θεραπεία και πρόληψη ορισμένων μορφών ελονοσίας, όταν το παράσιτο είναι ευαίσθητο στην υδροξυχλωροκίνη,
• ρευματοειδή αρθρίτιδα,
• συστηματικό ερυθηματώδη λύκο,
• δισκοειδή ερυθηματώδη λύκο.

Στη ρευματοειδή αρθρίτιδα και στον ερυθηματώδη λύκο λειτουργεί ως τροποποιητικό της νόσου αντιρρευματικό φάρμακο, γνωστό ως DMARD. Δεν δρα σαν απλό παυσίπονο. Στόχος του είναι να περιορίσει τη φλεγμονώδη δραστηριότητα και να μειώσει την πιθανότητα επιδείνωσης των συμπτωμάτων με την πάροδο του χρόνου.

Στον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο συμπτωμάτων από το δέρμα, τις αρθρώσεις και άλλες εκδηλώσεις της νόσου, ανάλογα με το θεραπευτικό πλάνο. Ο δισκοειδής λύκος αφορά κυρίως χρόνιες δερματικές βλάβες, ενώ ο συστηματικός λύκος μπορεί να επηρεάσει περισσότερα όργανα.

Η δράση στα ρευματικά νοσήματα δεν εμφανίζεται συνήθως αμέσως. Χρειάζονται συχνά αρκετές εβδομάδες ή και μήνες μέχρι να αξιολογηθεί πλήρως το όφελος. Η θεραπεία δεν πρέπει να διακόπτεται επειδή δεν υπήρξε άμεση ανακούφιση.

Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από την πάθηση, τη βαρύτητα, τα όργανα που επηρεάζονται και το ιστορικό του ασθενούς.

Το Plaquenil συχνά επιλέγεται όταν χρειάζεται μακροχρόνια ανοσοτροποποίηση με διαφορετικό προφίλ από τα κορτικοστεροειδή. Η δράση του είναι πιο αργή, άρα δεν αντικαθιστά φάρμακο που απαιτείται για άμεση αντιμετώπιση σοβαρής φλεγμονής.

Η θεραπευτική απόφαση μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό DMARDs. Ο συνδυασμός δεν πρέπει να γίνεται χωρίς ιατρικό σχεδιασμό, επειδή ορισμένα φάρμακα αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών, αιματολογικών ή οφθαλμικών επιπλοκών.

Τα πιο συχνά πρακτικά λάθη είναι τα εξής:

• διακοπή του Plaquenil μετά από λίγες ημέρες επειδή δεν υπήρξε άμεση βελτίωση,
• διπλασιασμός της επόμενης δόσης μετά από παράλειψη,
• λήψη μαζί με αντιόξινο χωρίς χρονική απόσταση,
• παράλειψη οφθαλμολογικού ελέγχου όταν η όραση φαίνεται φυσιολογική,
• αναφορά μόνο των καθημερινών φαρμάκων και όχι των περιστασιακών θεραπειών,
• συνέχιση της ίδιας δόσης παρά σημαντική απώλεια βάρους ή επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας.

Ένα πρακτικό πρόβλημα είναι η σύγχυση ανάμεσα στη δόση για ελονοσία και στη δόση για λύκο ή ρευματοειδή αρθρίτιδα. Πρόκειται για διαφορετικές θεραπευτικές χρήσεις με διαφορετικό χρονισμό και διάρκεια.

Στην κλινική πράξη, οι ρευματολόγοι αντιμετωπίζουν την υδροξυχλωροκίνη ως φάρμακο μακροχρόνιας στρατηγικής και όχι ως άμεσο αναλγητικό. Η αξιολόγηση βασίζεται στη συνολική εικόνα: πόνος, πρωινή δυσκαμψία, εξανθήματα, εργαστηριακοί δείκτες και προσβολή οργάνων.

Ένας γιατρός συνήθως εξηγεί ότι η βελτίωση μπορεί να είναι σταδιακή. Η απουσία άμεσης ανακούφισης τις πρώτες ημέρες δεν σημαίνει αποτυχία. Αντίθετα, η εμφάνιση νέων οπτικών συμπτωμάτων, λιποθυμίας ή σοβαρού εξανθήματος δεν πρέπει να περιμένει το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού.

Η παρακολούθηση περιλαμβάνει οφθαλμολογικό έλεγχο και, όταν ενδείκνυται, εργαστηριακές εξετάσεις για ήπαρ, νεφρούς, αίμα και ηλεκτρολύτες. Η θεραπεία χρειάζεται τακτική επανεκτίμηση όταν αλλάζει η δόση ή προστίθεται νέο φάρμακο.