Aciclovir

Η Aciclovir είναι αντιιικό φάρμακο σε δισκία για λοιμώξεις από τον ιό του απλού έρπητα και τον ιό της ανεμευλογιάς-ζωστήρα. Περιέχει ακυκλοβίρη, ένα νουκλεοσιδικό ανάλογο με αντιιική δράση και ανήκει στα συστηματικά αντιιικά φάρμακα. Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών.

Η Aciclovir περιέχει ακυκλοβίρη, ένα νουκλεοσιδικό ανάλογο με αντιιική δράση. Η συγκεκριμένη μορφή είναι δισκία για από του στόματος χορήγηση. Η ακυκλοβίρη δρα κυρίως έναντι του ιού του απλού έρπητα τύπου 1 και 2, καθώς και του ιού της ανεμευλογιάς-ζωστήρα.

Η από του στόματος μορφή προορίζεται για συστηματική δράση και διαφέρει πρακτικά από μια τοπική κρέμα, η οποία εφαρμόζεται μόνο στην επιφάνεια του δέρματος. Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών.

Η Aciclovir λαμβάνεται από το στόμα με νερό. Τα δισκία καταπίνονται ολόκληρα και μπορούν να ληφθούν με ή χωρίς τροφή, εκτός αν έχει δοθεί διαφορετική ιατρική οδηγία.

Η ακριβής αγωγή καθορίζεται από την ένδειξη:

• Για απλό έρπητα, χρησιμοποιούνται συχνά χαμηλότερες ημερήσιες δόσεις σε επαναλαμβανόμενα μεσοδιαστήματα.
• Για έρπητα ζωστήρα ή ανεμευλογιά, απαιτούνται συνήθως υψηλότερες ημερήσιες δόσεις.
• Για πρόληψη υποτροπών, μπορεί να χρησιμοποιείται σταθερό σχήμα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
• Σε μειωμένη νεφρική λειτουργία, χρειάζεται προσαρμογή της δόσης ή του μεσοδιαστήματος.

Μια ξεχασμένη δόση λαμβάνεται όταν γίνει αντιληπτή, εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης. Δεν πρέπει να λαμβάνονται δύο δόσεις μαζί για αναπλήρωση.

Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών. Ένα δισκίο δεν αντιστοιχεί σε όλες τις θεραπευτικές αγωγές· σε ορισμένα σχήματα χρειάζεται διαφορετικός αριθμός δισκίων ή διαφορετικό μεσοδιάστημα. Οι δοσολογικές αρχές για τις λοιμώξεις από ερπητοϊούς περιγράφονται στα ευρωπαϊκά ρυθμιστικά δεδομένα ^[2].

Για κατασταλτική θεραπεία ή πρόληψη υποτροπών, ο ιατρός μπορεί να επιλέξει διαφορετικό σχήμα από εκείνο της οξείας λοίμωξης. Η διάρκεια δεν πρέπει να παρατείνεται αυθαίρετα, επειδή η ανάγκη για συνέχιση εξαρτάται από τη συχνότητα των υποτροπών και την ανταπόκριση.

Η ακυκλοβίρη ενεργοποιείται κυρίως μέσα στα κύτταρα που έχουν μολυνθεί από τον ερπητοϊό. Το πρώτο στάδιο της ενεργοποίησης πραγματοποιείται από ένα ιικό ένζυμο, την κινάση της θυμιδίνης. Στη συνέχεια, κυτταρικά ένζυμα μετατρέπουν την ουσία στην ενεργή τριφωσφορική μορφή.

Η ενεργή μορφή ανταγωνίζεται τα φυσιολογικά δομικά στοιχεία του DNA και ενσωματώνεται στο DNA του ιού. Με αυτόν τον τρόπο αναστέλλει την ιική DNA πολυμεράση και προκαλεί πρόωρη διακοπή της σύνθεσης του ιικού DNA ^[1]. Η δράση είναι πιο εκλεκτική στα μολυσμένα κύτταρα, επειδή εκεί υπάρχει μεγαλύτερη ενεργοποίηση της ακυκλοβίρης.

Οι ερπητοϊοί παραμένουν σε λανθάνουσα κατάσταση στα νευρικά γάγγλια. Για αυτόν τον λόγο, η ακυκλοβίρη αντιμετωπίζει το ενεργό επεισόδιο ή μειώνει τις υποτροπές, χωρίς να αποτελεί οριστική εκρίζωση της λοίμωξης.

Τα δισκία Aciclovir χρησιμοποιούνται για λοιμώξεις από τον ιό του απλού έρπητα και τον ιό της ανεμευλογιάς-ζωστήρα. Η επιλογή της δόσης και η διάρκεια εξαρτώνται από το είδος της λοίμωξης, την ηλικία, τη λειτουργία των νεφρών και το ανοσοποιητικό σύστημα.

Στην κλινική πράξη, η ακυκλοβίρη μπορεί να χορηγηθεί για:

• πρώτο ή υποτροπιάζον επεισόδιο γεννητικού έρπητα,
• επιχείλιο έρπη με εκτεταμένες ή συχνές υποτροπές,
• κατασταλτική αγωγή σε συχνά επεισόδια απλού έρπητα,
• έρπητα ζωστήρα,
• ανεμευλογιά σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
• λοιμώξεις από απλό έρπητα σε άτομα με μειωμένη άμυνα.

Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από τη θέση της λοίμωξης, την έκταση των βλαβών και την κατάσταση του ασθενούς.

Η από του στόματος αγωγή προτιμάται όταν οι βλάβες είναι εκτεταμένες, όταν υπάρχει συμμετοχή περιοχών όπου η τοπική εφαρμογή δεν επαρκεί ή όταν ο ασθενής έχει συχνές υποτροπές. Η τοπική αντιμετώπιση μπορεί να έχει θέση σε περιορισμένο επιχείλιο έρπη, αλλά δεν αντικαθιστά τη συστηματική θεραπεία σε έρπητα ζωστήρα ή σοβαρό γεννητικό έρπη.

Τα συχνότερα λάθη που μειώνουν το θεραπευτικό αποτέλεσμα είναι τα εξής:

• καθυστέρηση μέχρι να εμφανιστούν πολλές φυσαλίδες,
• παράλειψη δόσεων επειδή τα συμπτώματα βελτιώθηκαν,
• διπλή δόση μετά από ξεχασμένο δισκίο,
• ανεπαρκής πρόσληψη υγρών,
• χρήση παλιού σχήματος για νέο επεισόδιο χωρίς επανεκτίμηση,
• χρήση της αγωγής για εξάνθημα άγνωστης αιτίας,
• παράλειψη ενημέρωσης για νεφρική νόσο ή άλλα φάρμακα.

Η σεξουαλική μετάδοση του γεννητικού έρπητα είναι δυνατή ακόμη και όταν οι βλάβες έχουν αρχίσει να υποχωρούν. Η ακυκλοβίρη μειώνει τη δραστηριότητα του ιού, αλλά δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο μετάδοσης. Το CDC αναφέρει ότι η μετάδοση μπορεί να συμβεί και χωρίς εμφανείς βλάβες.

Οι ιατροί συνήθως εξηγούν ότι η ακυκλοβίρη έχει μεγαλύτερη αξία όταν χορηγείται νωρίς και με σταθερό πρόγραμμα. Η καθυστερημένη έναρξη δεν σημαίνει ότι η θεραπεία είναι άχρηστη, αλλά μπορεί να μειώσει το όφελος σε σχέση με την έγκαιρη χορήγηση.

Η νεφρική λειτουργία αποτελεί βασικό κριτήριο επιλογής δόσης. Αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία σε άτομα άνω των 65 ετών, σε ασθενείς με αφυδάτωση και σε όσους λαμβάνουν νεφροτοξικά φάρμακα.

Οι γιατροί δεν θεωρούν κάθε εξάνθημα ένδειξη για αντιιική αγωγή. Η διάγνωση προηγείται. Η διάγνωση έχει σημασία, επειδή ο έρπης ζωστήρας, ο απλός έρπης, η βακτηριακή λοίμωξη και οι αλλεργικές δερματίτιδες χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.