Propranolol

Η Propranolol είναι δισκίο β‑αναστολέα για ενήλικες με συγκεκριμένες καρδιαγγειακές και νευρολογικές ενδείξεις. Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών και την εξατομικευμένη ιατρική οδηγία. Μειώνει την επίδραση της αδρεναλίνης, επιβραδύνοντας τον καρδιακό ρυθμό και περιορίζοντας την ένταση ορισμένων συμπτωμάτων.

Η συσκευασία αφορά δισκία Propranolol για από του στόματος χρήση. Κάθε δισκίο περιέχει προπρανολόλη ως δραστική ουσία. Η Propranolol είναι μη εκλεκτικός β‑αναστολέας του καρδιαγγειακού συστήματος και μειώνει την επίδραση της αδρεναλίνης ^[1].

Η δόση της Propranolol εξαρτάται από την πάθηση, την ηλικία, τους παλμούς, την αρτηριακή πίεση, τη λειτουργία του ήπατος και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Η δόση αναγράφεται στη συσκευασία· ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών, ενώ το ακριβές ημερήσιο σχήμα καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό. Ο EOF κατατάσσει την προπρανολόλη ως φάρμακο που απαιτεί ιατρική συνταγογράφηση και παρακολούθηση.

Για τη λήψη του δισκίου:

• καταπίνεται από το στόμα με νερό,
• λαμβάνεται στις ώρες που έχουν οριστεί,
• δεν διακόπτεται απότομα μετά από παρατεταμένη χρήση,
• δεν διπλασιάζεται η επόμενη δόση μετά από παράλειψη,
• η δόση δεν αυξάνεται επειδή οι παλμοί φαίνονται υψηλότεροι σε μία μεμονωμένη μέτρηση.

Σε περίπτωση που ξεχαστεί μία δόση, η συνήθης πρακτική είναι να ληφθεί όταν το θυμηθεί ο ασθενής, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη προγραμματισμένη λήψη. Τότε παραλείπεται η ξεχασμένη δόση. Η διπλή λήψη μπορεί να προκαλέσει υπερβολική βραδυκαρδία, υπόταση ή λιποθυμική τάση.

Ένα πρακτικό σημείο που συχνά παραβλέπεται είναι η άσκηση. Οι β‑αναστολείς περιορίζουν την αύξηση των παλμών που φυσιολογικά προκαλεί η άσκηση. Η μέτρηση της φυσικής κατάστασης μόνο από τον καρδιακό ρυθμό μπορεί επομένως να δώσει παραπλανητική εικόνα.

Η Propranolol ανήκει στους μη εκλεκτικούς β‑αδρενεργικούς αναστολείς, γνωστούς ως β‑blockers. Η δραστική ουσία εμποδίζει τη σύνδεση της αδρεναλίνης με τους β1 και β2 υποδοχείς. Έτσι μειώνεται η διέγερση της καρδιάς, ο ρυθμός των παλμών και, σε ορισμένους ασθενείς, η αρτηριακή πίεση.

Η προπρανολόλη επηρεάζει επίσης την ανταπόκριση του οργανισμού σε σωματικό στρες. Μπορεί να περιορίσει τον τρόμο, το αίσθημα έντονων παλμών και ορισμένα σωματικά συμπτώματα άγχους. Δεν εξαλείφει τις αιτίες μιας αγχώδους διαταραχής και δεν δρα ως αντικαταθλιπτικό.

Η Propranolol χρησιμοποιείται σε διαφορετικές θεραπευτικές καταστάσεις, επειδή μειώνει την επίδραση της αδρεναλίνης στην καρδιά και σε άλλους ιστούς. Η ακριβής ένδειξη καθορίζει τη δόση, τη συχνότητα λήψης και τη διάρκεια της αγωγής.

Οι κλινικές χρήσεις περιλαμβάνουν:

• αρτηριακή υπέρταση, σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς,
• ορισμένες ταχυκαρδίες και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού,
• στηθαγχικά συμπτώματα και άλλες καρδιαγγειακές καταστάσεις,
• πρόληψη ημικρανικών κρίσεων,
• ιδιοπαθή τρόμο,
• σωματικά συμπτώματα άγχους, όπως ταχυκαρδία, τρόμο και εφίδρωση,
• συγκεκριμένες ενδείξεις που απαιτούν παρακολούθηση από ειδικό.

Η χρήση για άγχος αφορά κυρίως σωματικές εκδηλώσεις. Η προπρανολόλη δεν αντιμετωπίζει από μόνη της επίμονες ανησυχίες, κρίσεις πανικού ή καταθλιπτικά συμπτώματα. Για την πρόληψη ημικρανίας λαμβάνεται τακτικά, όχι μόνο όταν έχει ήδη ξεκινήσει ο πονοκέφαλος. Οι θεραπευτικές οδηγίες για την πρόληψη κεφαλαλγιών αξιολογούν την προπρανολόλη ως επιλογή σε συγκεκριμένα προφίλ ασθενών ^[2].

Η ανταπόκριση διαφέρει. Μερικοί ασθενείς αισθάνονται μείωση των παλμών και του τρόμου από τις πρώτες δόσεις, ενώ η προληπτική δράση στις ημικρανίες χρειάζεται περισσότερο χρόνο και σταθερή λήψη. Η αξιολόγηση εξαρτάται από την ένδειξη. Οι παλμοί και η πίεση χρειάζονται τακτικό έλεγχο. Η ανοχή μπορεί να αλλάξει μετά από αύξηση της δόσης.

Η Propranolol έχει διαφορετικό μηχανισμό από τις θεραπείες που στοχεύουν άμεσα το νευρικό σύστημα ή την αποβολή υγρών. Η επιλογή εξαρτάται από την πάθηση και το κυρίαρχο σύμπτωμα.

Η Propranolol είναι χρήσιμη όταν τα σωματικά συμπτώματα αδρεναλίνης έχουν σημαντικό ρόλο. Ο μη εκλεκτικός μηχανισμός της αποτελεί και περιορισμό, επειδή μπορεί να επηρεάσει τους β2 υποδοχείς των βρόγχων. Σε ασθενείς με αναπνευστική νόσο χρειάζεται αυξημένη προσοχή.

Τα συχνότερα λάθη που μειώνουν την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα είναι:

• απότομη διακοπή μετά από εβδομάδες ή μήνες θεραπείας,
• λήψη διπλής δόσης μετά από παράλειψη,
• χρήση για άγχος χωρίς αξιολόγηση των καρδιακών και αναπνευστικών παραμέτρων,
• παράβλεψη συριγμού ή σφιξίματος στο στήθος,
• μέτρηση μόνο των παλμών χωρίς έλεγχο της αρτηριακής πίεσης,
• απόκρυψη χρήσης εισπνεόμενων φαρμάκων ή φαρμάκων για τον διαβήτη,
• συνέχιση της ίδιας δόσης όταν εμφανίζονται λιποθυμίες ή επαναλαμβανόμενες πτώσεις,
• σύγχυση ανάμεσα σε άμεσης και παρατεταμένης αποδέσμευσης μορφή.

Η προπρανολόλη μπορεί να κάνει την υπογλυκαιμία λιγότερο αντιληπτή, επειδή περιορίζει την ταχυκαρδία. Η εφίδρωση και η αδυναμία παραμένουν πιθανά σημεία, γι’ αυτό ο διαβητικός ασθενής χρειάζεται εξατομικευμένο πλάνο.

Στην κλινική πράξη, οι γιατροί αξιολογούν πρώτα τον λόγο για τον οποίο χρειάζεται β‑blocker. Η ίδια δόση μπορεί να είναι κατάλληλη για έναν ασθενή με ταχυκαρδία και υπερβολική για κάποιον με χαμηλούς παλμούς ή χαμηλή πίεση.

Οι βασικοί δείκτες παρακολούθησης είναι οι παλμοί, η αρτηριακή πίεση, η αναπνοή και η λειτουργικότητα στην καθημερινότητα. Για την πρόληψη ημικρανιών, η αξιολόγηση γίνεται με καταγραφή των ημερών κεφαλαλγίας και όχι μόνο με την ένταση ενός μεμονωμένου επεισοδίου.

Η προπρανολόλη δεν πρέπει να αξιολογείται από μία μόνο καλή ή κακή ημέρα. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες, όταν εμφανίζονται, είναι συχνά εντονότερες στην αρχή ή μετά από αύξηση της δόσης. Η παρακολούθηση επιτρέπει στον γιατρό να διακρίνει την αναμενόμενη προσαρμογή από μια κλινικά σημαντική αντίδραση.