Παροξετίνη

Η Παροξετίνη περιέχει τη δραστική ουσία παροξετίνη και ανήκει στα SSRI. Η φαρμακοτεχνική μορφή του προϊόντος είναι επικαλυμμένα δισκία. Η ουσία δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα και χρησιμοποιείται σε θεραπευτικά σχήματα που καθορίζονται από γιατρό, με βάση τη διάγνωση, την ηλικία, τα άλλα φάρμακα και την ανταπόκριση του ασθενούς.

Η Παροξετίνη διατίθεται στη συγκεκριμένη σελίδα ως δισκία με επικάλυψη. Η δραστική ουσία είναι η παροξετίνη, η οποία μπορεί να περιέχεται ως άνυδρη υδροχλωρική παροξετίνη. Η επικάλυψη διευκολύνει την κατάποση και προστατεύει το δισκίο από την άμεση επαφή με το περιβάλλον.

Η ακριβής περιεκτικότητα που θα χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία επιλέγεται από τον συνταγογράφο. Δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετη αλλαγή περιεκτικότητας, διαίρεση δισκίου ή τροποποίηση της συχνότητας λήψης χωρίς συγκεκριμένη οδηγία.

Η δραστική ουσία μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ και επηρεάζει ένζυμα του κυτοχρώματος P450. Αυτό έχει πρακτική σημασία, επειδή άλλα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν ή να μειώσουν την έκθεσή του οργανισμού στην παροξετίνη.

Η Παροξετίνη λαμβάνεται από το στόμα, συνήθως μία φορά την ημέρα, σύμφωνα με την εξατομικευμένη συνταγή. Το δισκίο καταπίνεται με νερό και δεν πρέπει να θρυμματίζεται ή να μασιέται, εκτός αν υπάρχει ρητή οδηγία για τη συγκεκριμένη φαρμακοτεχνική μορφή.

Η συνταγογραφημένη δόση καθορίζεται από την ένδειξη και την ανοχή:

• η έναρξη γίνεται συνήθως με χαμηλότερη δόση,
• οι αυξήσεις πραγματοποιούνται σταδιακά,
• η θεραπεία συνεχίζεται για το διάστημα που έχει οριστεί,
• η λήψη γίνεται περίπου την ίδια ώρα κάθε ημέρα,
• η διακοπή γίνεται με σταδιακή μείωση και όχι απότομα.

Σε περίπτωση ξεχασμένης δόσης, η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο κοντά βρίσκεται η επόμενη λήψη. Δεν λαμβάνεται διπλή ποσότητα για αναπλήρωση. Η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει ζάλη, ναυτία, διαταραχές ύπνου, αισθητικές διαταραχές, ευερεθιστότητα και επανεμφάνιση συμπτωμάτων.

Η πλήρης δράση δεν αξιολογείται μετά τις πρώτες μία ή δύο δόσεις. Η ανταπόκριση στην κατάθλιψη και στο άγχος μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες, ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες συχνά εμφανίζονται νωρίτερα.

Η Παροξετίνη έχει κωδικό ATC N06AB05 και ανήκει στους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης. Η σεροτονίνη είναι νευροδιαβιβαστής, δηλαδή χημικός αγγελιοφόρος που μεταφέρει σήματα μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Η ονομασία 5-υδροξυτρυπταμίνη αναφέρεται στην ίδια ουσία.

Μετά την απελευθέρωση της σεροτονίνης στη σύναψη, ένας μεταφορέας την απομακρύνει από τον χώρο μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Η Παροξετίνη αναστέλλει επιλεκτικά αυτόν τον μεταφορέα. Έτσι, περισσότερη σεροτονίνη παραμένει διαθέσιμη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η αλλαγή δεν λειτουργεί σαν άμεσο ηρεμιστικό. Η ρύθμιση της διάθεσης μπορεί να προηγείται ή να ακολουθεί τη μείωση των σωματικών συμπτωμάτων του άγχους.

Η Παροξετίνη έχει διαφορετικό μηχανισμό από φάρμακα που επηρεάζουν κυρίως τη νοραδρεναλίνη ή το γ-αμινοβουτυρικό οξύ. Τα SSRI δεν προκαλούν άμεση φαρμακολογική καταστολή όπως ορισμένα αγχολυτικά, ενώ η έναρξη της δράσης τους είναι πιο αργή.

Η EMA περιγράφει την παροξετίνη ως SSRI με ενδείξεις σε καταθλιπτικές και αγχώδεις διαταραχές, ενώ η NICE και η FDA παρέχουν αντίστοιχες κλινικές και ρυθμιστικές πληροφορίες· η ταξινόμηση ATC του WHO κατατάσσει την ουσία στην ομάδα N06AB ^[1].

Οι βασικές θεραπευτικές ενδείξεις περιλαμβάνουν:

• μείζονα καταθλιπτική διαταραχή,
• διαταραχή πανικού, με ή χωρίς αγοραφοβία,
• ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ),
• γενική αγχώδη διαταραχή,
• κοινωνική αγχώδη διαταραχή ή κοινωνική φοβία,
• μετατραυματικό στρες.

Η κρίση πανικού μπορεί να προκαλεί έντονο φόβο, ταχυκαρδία, δύσπνοια, τρόμο και αίσθημα απώλειας ελέγχου. Η Παροξετίνη δεν σταματά άμεσα μια οξεία κρίση. Χρησιμοποιείται σε καθημερινή θεραπεία, ώστε να μειωθεί σταδιακά η συχνότητα και η ένταση των επεισοδίων.

Στην ΙΨΔ, οι επαναλαμβανόμενες ανεπιθύμητες σκέψεις και οι καταναγκαστικές πράξεις συχνά χρειάζονται αρκετές εβδομάδες θεραπείας για να παρουσιάσουν ουσιαστική βελτίωση. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να συνδυάζεται με γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, όταν αυτό κρίνεται κατάλληλο.

Η σύγκριση γίνεται με βάση τον τρόπο δράσης και όχι εμπορικές ονομασίες.

Τα SSRI προτιμώνται συχνά όταν χρειάζεται μακροχρόνια αντιμετώπιση κατάθλιψης, ΙΨΔ ή διαταραχής πανικού. Η δράση τους είναι αργή και απαιτεί συνέπεια. Οι βενζοδιαζεπίνες μπορεί να μειώνουν γρήγορα το άγχος, αλλά δεν έχουν τον ίδιο ρόλο στη μακροχρόνια ρύθμιση της διάθεσης και χρειάζονται αυστηρό έλεγχο.

Η Παροξετίνη μπορεί να προκαλέσει σεξουαλική δυσλειτουργία, αύξηση βάρους ή υπνηλία σε ορισμένους ασθενείς. Αυτό αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα σε σύγκριση με θεραπευτικές επιλογές που έχουν διαφορετικό προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών.

Τα συχνότερα λάθη που μειώνουν την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα είναι:

• διακοπή μόλις βελτιωθεί η διάθεση,
• διπλή λήψη μετά από ξεχασμένο δισκίο,
• αυθαίρετη αλλαγή της ώρας ή της δόσης,
• χρήση αλκοόλ όταν υπάρχει υπνηλία ή ζάλη,
• προσθήκη τραμαδόλης ή άλλου σεροτονινεργικού φαρμάκου χωρίς έλεγχο,
• παράλειψη αναφοράς σε αντιπηκτική αγωγή,
• σύγχυση της αρχικής διέγερσης με θεραπευτική βελτίωση,
• απότομη διακοπή μετά από μακρά χρήση.

Η Παροξετίνη δεν πρέπει να διακόπτεται απότομα. Τα συμπτώματα διακοπής είναι πιο πιθανά όταν η θεραπεία έχει διαρκέσει αρκετό διάστημα ή όταν η μείωση γίνει γρήγορα.

Στην κλινική πράξη, οι γιατροί αξιολογούν την Παροξετίνη με βάση τρία στοιχεία: την αρχική διάγνωση, τη σταδιακή ανταπόκριση και την ανεκτικότητα. Η απουσία άμεσης βελτίωσης δεν σημαίνει απαραίτητα αποτυχία της θεραπείας.

Ένα συχνό πρακτικό πρόβλημα είναι η πρόωρη διακοπή επειδή η ναυτία, η υπνηλία ή η ανησυχία εμφανίζονται πριν από τη θεραπευτική δράση. Σε άλλους ασθενείς, η αποτελεσματικότητα είναι ικανοποιητική, αλλά η σεξουαλική δυσλειτουργία οδηγεί σε μειωμένη συνέπεια.

Οι ειδικοί ελέγχουν επίσης για διπολικά χαρακτηριστικά πριν από την έναρξη αντικαταθλιπτικού. Η ασυνήθιστα μειωμένη ανάγκη για ύπνο, η υπερβολική αυτοπεποίθηση, η γρήγορη ομιλία και οι παρορμητικές αποφάσεις χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.